Steeds meer kinderen gaan niet naar school omwille van emotionele onrust, angst of psychische problemen. Uit een bevraging van het VRT-programma Pano bij 500 scholen blijkt dat de helft van de scholen in de laatste 5 jaar een stijging ziet in schooluitval. In het secundair onderwijs gaat het zelfs over 7 op de 10 scholen. Hoog tijd voor een onderwijssysteem waar elk kind zich voluit kan ontplooien.
We keken gisteren naar de Pano-reportage 'Niet naar school'. Daarin getuigen Joppe (10), Elle (13) en Nikolas (14) over waarom zij niet meer naar school kunnen. Niet omwille van ziekte, of omdat ze spijbelen, maar omwille van emotionele onrust, angst of psychische klachten. Onder die psychische klachten zit volgens de reportagemakers vaak autisme. Ook hoogbegaafdheid is een risicofactor. Ondanks dat deze jongeren verstandig zijn, lukt het voor hen niet om in schoolcontext te presteren. Ze spreken van overprikkeling, faalangst, moeite met werken in een groep en meer. En dat ligt niet aan de leerlingen, maar aan ons onderwijssysteem.
Onderwijsexpert Beno Schraepen kadert het probleem als volgt: "We zijn blijven hangen in een klassensysteem met jaarklassen, met een bepaalde structuur en bepaalde regels. Een school laat weinig flexibiliteit toe. Er is te weinig personeel, of de school is niet ingericht voor bepaalde aanpassingen. Eigenlijk blijven we in Vlaanderen op dezelfde manier ons onderwijs organiseren, ongeacht welke uitdagingen er in het onderwijs binnenkomen." 6 op de 10 reguliere scholen in de bevraging van Pano kan de psychische problemen van hun leerlingen onvoldoende opvangen.
Bij Konekt vinden we het doodzonde om te zien hoeveel potentieel verloren gaat in een context die te gefocust is op problemen oplossen en te weinig op talenten aanwakkeren.
De meest toegepaste maatregel als het in het reguliere onderwijs niet lukt? De leerling naar het buitengewoon onderwijs herleiden. Maar ook dat is vaak geen succes: slechts 7 op de 10 basisscholen en 4 op de 10 secundaire scholen buitengewoon onderwijs krijgt deze leerlingen doorgaans opnieuw naar school. En wat de reportage niet aanhaalt: het maakt een bestaand probleem alleen maar groter.
Er zitten al veel te veel Vlaamse leerlingen in het buitengewoon onderwijs. In schooljaar 2021-2022 zat maar liefst 5,75% van de leerlingen in de lagere school in een gespecialiseerde context. We zijn daarmee de slechtste lidstaat van de Europese Unie, waar het gemiddelde 1,8% bedraagt. België schendt hiermee VN-verdragen voor de rechten van de mens.
Alle ouders in de reportage zijn teleurgesteld in het schoolsysteem, dat te weinig overeenstemt met de talenten van hun kinderen. Bij Konekt vinden we het doodzonde om te zien hoeveel potentieel verloren gaat in een context die te gefocust is op problemen oplossen en te weinig op talenten aanwakkeren. Daarom werken we al jaren mee aan een inclusiever onderwijssysteem met multidisciplinaire samenwerking. Waar kinderen niet worden afgezonderd op basis van beperkingen of uitdagingen, maar samen met leeftijdsgenoten hun talenten ontwikkelen, kennis opdoen en met een diverse mix van klasgenoten leren omgaan. We versterken scholen door middel van trajectbegeleiding, bijscholingen en opleidingen voor onderwijsprofessionals. We weten uit onze jarenlange ervaring dat kwalitatief onderwijs en inclusie hand in hand gaan. En aanpassingen die gedaan worden voor bepaalde leerlingen, zijn ook goed voor hun klasgenoten.
Onwijs Onderwijs is een project van Konekt, Hart voor Handicap en Docenten voor Inclusie. Binnen dit project werken we aan scholen waar iedereen welkom is en elk kind zich ten volle kan ontplooien. Dat doen we samen met 3 flagship scholen: Matadi in Heverlee, De Windroos in Machelen en De Vuurtoren in Oostende. Konekt staat hier in voor de trajectbegeleiding van deze scholen.
